Wieża Krzywoustego Jelenia Góra

Wieża widokowa na Wzgórzu Krzywoustego, którą jeleniogórzanie nazywają po prostu Grzybkiem, to jeden z tych punktów widokowych, które łączą w sobie historię, architekturę i świetną panoramę. Stoi na 375-metrowym wzniesieniu u zbiegu Bobru i Kamiennej, a z jej tarasu rozciąga się widok na całą Kotlinę Jeleniogórską i Karkonosze. Warto tu zajrzeć nie tylko dla widoków – samo miejsce ma ciekawą historię sięgającą średniowiecza.

Historia wzgórza i legenda o Bolesławie Krzywoustym

Wzgórze to kolebka Jeleniej Góry, przynajmniej według lokalnej legendy. Opowieść głosi, że Bolesław Krzywousty podczas polowania w tutejszych lasach ujrzał na szczycie wzniesienia pięknego jelenia. Urzeczony widokiem zwierzęcia i okolicy postanowił założyć tu gród obronny, który stał się zalążkiem późniejszego miasta. Czy to prawda? Trudno powiedzieć, ale nazwa wzgórza i miasta nawiązuje właśnie do tej historii.

Pewne jest natomiast to, że w średniowieczu faktycznie stał tu zamek. Pierwsze wzmianki o warowni pochodzą z XIII wieku. Przez kolejne stulecia budowla przechodziła w ręce piastowskich władców i śląskich rodów szlacheckich. W XV wieku zamek skutecznie obronił się przed oblężeniem husyckim, ale już w 1433 roku został rozebrany. Przy budowie wieży widokowej na początku XX wieku zniszczono pozostałe fragmenty murów – dziś z dawnej warowni niewiele zostało.

Wzgórze Krzywoustego odwiedził w 1800 roku John Quincy Adams, późniejszy prezydent Stanów Zjednoczonych, który docenił walory widokowe tego miejsca.

Ogród Muz i początki turystyki

Zanim powstała wieża, wzgórze już pełniło funkcje rekreacyjne. W XVIII wieku utworzono tu Ogród Muz – teren spacerowy z altanami, alejkami i malowniczymi skałkami. To właśnie wtedy miejsce stało się popularnym punktem widokowym. Na przełomie XVIII i XIX wieku na szczycie działała gospoda, a całe wzgórze przyciągało spacerowiczów szukających pięknych panoram.

Pomysł wzniesienia wieży widokowej zrodził się w 1891 roku, ale zebranie funduszy zajęło niemal dwie dekady. Dopiero loterie, zbiórki publiczne i wpłaty indywidualne pozwoliły zgromadzić odpowiednią sumę w 1910 roku. Budową zajęła się jeleniogórska firma Paul Conrad & Co, a uroczyste otwarcie odbyło się w 1911 roku – nie przypadkowo, bo właśnie wtedy obchodzono 800-lecie legendarnego powstania miasta.

Architektura wieży – dlaczego Grzybek?

Wieża ma 35 metrów wysokości i żelbetową konstrukcję, co jak na początek XX wieku było nowoczesnym rozwiązaniem. Wzniesiona na planie elipsy, zwęża się ku górze i zwieńczona jest charakterystyczną kopułą. To właśnie ten dach przypominający kapelusz grzyba sprawił, że mieszkańcy zaczęli nazywać ją Grzybkiem – nazwa przyjęła się na tyle, że dziś używa jej każdy jeleniogórzanin.

Do galerii widokowej prowadzą kamienne, kręcone schody. Taras znajduje się na wysokości 26 metrów nad ziemią, co łącznie z wysokością wzgórza daje około 400 metrów nad poziomem morza. To wystarczy, żeby zobaczyć miasto u stóp, rozległą Kotlinę Jeleniogórską, Karkonosze, Rudawy Janowickie i Góry Kaczawskie. W pogodny dzień widok robi wrażenie.

Wieża pierwotnie nosiła nazwę Kaiserturm – Wieża Cesarska, na cześć cesarza niemieckiego Wilhelma I.

Co zobaczysz z tarasu widokowego

Z galerii rozciąga się panorama na sporą część Sudetów. Na południu dominują Karkonosze ze Śnieżką, na wschodzie widać Rudawy Janowickie, a na zachodzie Góry Kaczawskie. Pod stopami leży Jelenia Góra z charakterystyczną zabudową starego miasta. Kotlina Jeleniogórska prezentuje się stąd wyjątkowo dobrze – widać jej rozmach i otoczenie górskich pasm.

U stóp wieży znajdują się ławki i miejsce na ognisko, więc można tu spokojnie spędzić więcej czasu niż tylko te kilkanaście minut potrzebnych na wejście i zejście. Przez wzgórze przebiegają szlaki turystyczne, w tym Szlak Zamków Piastowskich, więc miejsce to często stanowi punkt na dłuższej trasie.

Dla kogo to miejsce i ile czasu poświęcić

Grzybek to atrakcja uniwersalna. Rodziny z dziećmi docenią krótki spacer i możliwość wejścia na wieżę – schody nie są szczególnie męczące. Miłośnicy historii znajdą tu ślady przeszłości, choć trzeba przyznać, że z dawnego zamku pozostały głównie legendy. Fani widoków będą zadowoleni, zwłaszcza w bezchmurne dni.

Na samą wieżę wystarczy pół godziny, ale warto zaplanować dłuższy spacer po okolicy. Wzgórze otoczone jest lasem, a prowadzące tu ścieżki łączą się z innymi trasami wokół Jeleniej Góry. Można to połączyć z wizytą w centrum miasta, które znajduje się niecałe trzy kilometry dalej.

Praktyczne informacje – dojazd, parking, godziny otwarcia

Wstęp na wieżę jest bezpłatny, co w dzisiejszych czasach stanowi miłą niespodziankę. Wieża otwarta jest codziennie w godzinach 8:00-20:00, choć warto sprawdzić aktualne informacje przed wizytą, szczególnie poza sezonem letnim.

Do wzgórza można dojść pieszo z centrum Jeleniej Góry – spacer zajmuje około 20-30 minut. Z parkingu w centrum miasta idzie się ulicą Zielną, a potem zielonym szlakiem turystycznym. Dla zmotoryzowanych dostępny jest darmowy parking przy ulicy Krzywoustego, bezpośrednio pod wzgórzem. Stamtąd do wieży prowadzi krótka, choć nieco stroma ścieżka.

Rewitalizacja przeprowadzona w 2009 roku przywróciła wieży świetność – konstrukcja jest bezpieczna i zadbana. Warto jednak pamiętać, że to obiekt zabytkowy z początku XX wieku, więc nie ma tu windy ani innych nowoczesnych udogodnień. Wejście na taras wymaga pokonania schodów.

Miejsce dobrze sprawdza się jako punkt startowy lub końcowy dłuższego zwiedzania Jeleniej Góry. W pobliżu znajdują się inne atrakcje – Park Krajobrazowy Doliny Bobru, jeleniogórski rynek, Muzeum Karkonoskie czy schronisko Perła Zachodu nad Jeziorem Modrym. Można z tego zrobić całodniową wycieczkę po okolicy.